Columns
Lees verder op Succesgeneratie.NL
17 oktober 2011
Vanaf nu zijn de verhalen van mijn ervaringen te lezen op Succesgeneratie.NL.
Volg Succesgeneratie.NL ook via Facebook.
Op weg naar het realiseren van een ideaal
31 maart 2011
Het vinden van een goede match tussen je idealen, je ambities, je talenten, je beperkingen, de vermeende of reële drempels op je weg en het op de juiste manier inspelen op een behoefte in de maatschappij en/of markt waarbij je zelf authentiek en in balans blijft is voorwaar geen sinecure!
Ik heb een ideaal met een overdaad aan ideeën en mogelijkheden om het te realiseren en een zegening aan talenten en contacten in mijn achterzak om ze in principe in de wereld te kunnen zetten. Mijn liefste wens is om de pracht, kracht en het succes van onze multiculturele samenleving dusdanig in het zonnetje te zetten dat er een positieve beweging ontstaat die Nederland uitdaagt tot anders kijken. Als je anders kijkt, ga je mogelijk anders denken en misschien zelfs wel anders handelen. Ik ben een blonde, blauwogige Friezin én door mijn levensgeschiedenis net zo multicultureel als alle andere allochtonen in NL. Dat voelt rijk!
Ik heb ook diverse angsten. Al voordat ik überhaupt goed en wel begonnen ben, laat ik me vaak tegenhouden door bezorgdheid dat het me niet gaat lukken, door de vraag of ik als ondernemer ermee in een gedeelte van mijn levensonderhoud zal kunnen voorzien, of mijn ideaal zal aanslaan. Ik heb een aantal kwetsbaarheden in mijn gezondheid die me bang maken dat ik de berg werk niet aan zal kunnen, zelfs nog voordat ik weet hoe groot die berg in werkelijkheid is. Van tijd tot tijd zitten perfectionisme en faalangst me in de weg waarin ik mezelf enorm kwijt kan raken.
Ik zeg dan tegen mezelf: 'Moed bestaat bij de gratie van angst'. Ik oefen mezelf met wisselend succes in het loslaten van krampachtig willen en moeten, in het vertrouwen dat het zal komen, dat er veel minder hoeft dan ik denk. In tijden dat dat lukt, stuurt het universum mensen en kansen op me af die helpend zijn. Dan ga ik op vleugels! Ook sta ik mezelf steeds vaker toe om controle los te laten. Daar waar ik antwoorden denk te hebben deel ik ze rijkelijk. Waar ik het (ook) niet weet ga ik een zoektocht samen met anderen aan: leerzaam voor iedereen. Wat is co-creatie toch een heerlijk begrip!
Wat kost een ’allochtoon’?
15 oktober 2009
Nederland vangt vluchtelingen op. Dat is een internationale verplichting. Maar wat jammer dat het vaak letterlijk wordt opgevat als een plicht die lasten, kosten en problemen met zich meebrengt en niet als een geweldige kans! Vluchtelingen zijn veelal mensen die in hun eigen land beschikten over middelen, een netwerk, een goede opleiding, prima werk of een eigen bedrijf. Het was niet hun keus om naar Nederland te komen, maar ze arriveren met de hoop dat ze hun talenten hier kunnen inzetten. De praktijk leert dat veel van dat talent onbenut blijft. Basale voorzieningen zijn wel geregeld: je bent in principe veilig, je hebt een dak boven je hoofd, je krijgt te eten, je kinderen gaan naar school. Maar tegelijkertijd kom je terecht in een systeem dat je klein houdt. Van iemand wordt je niemand. Men ziet je niet voor wie je bent. Je wordt zelden aangesproken op je kwaliteiten of op wat je dit land zou kunnen of willen bieden. Je wordt niet of nauwelijks gefaciliteerd in de ambities die jij jezelf stelt. Nee, het beleid gaat uit van éénrichtingsverkeer waarbij de oplossingen voor je zijn bedacht. Je moet - soms jarenlang - met je armen over elkaar wachten op een beslissing of je hier überhaupt mag blijven. Inburgeringstrajecten liggen vast, het nivo en tempo van je taallessen is bedacht, uitkeringsinstanties hebben reïntegratieplannen uitgestippeld waarbij je hun route dient te volgen. Je hebt misschien economie gestudeerd, maar het advies is toch dat je hooguit naar het MBO gaat, of dat je zo snel mogelijk aan het werk kunt in productie- of schoonmaakwerk. Je kent dit land niet, je weet de weg onvoldoende, je netwerk is weggevallen. Vanwege je inkomenspositie krijg je huisvesting in een 'probleem'wijk tussen allerlei 'kansarme' mensen. Waar vind je voorbeelden van hoe het anders kan? Op een gegeven moment ben je gewoonweg vergeten dat je meer in je mars hebt. Je ontplooit je niet, je staat stil en blijft in hetzelfde cirkeltje ronddraaien. Allerlei lichamelijke en psychische klachten zijn het gevolg, want wie onderbelast is, wordt net zo hard ziek als iemand die onder te hoge druk staat. Wat kost een 'allochtoon'? Het kost in elk geval teveel als we niet vanaf het begin investeren in het potentieel binnen onze grenzen en mensen optimaal ondersteunen om dit zo snel mogelijk in te zetten.
De kleine veelzeggende verhalen
21 februari 2009
Ooit aan speeddaten met allochtone vrouwen gedaan? Ik wel! In de derde ronde tref ik Aisha, een Nederlandse vrouw van ruim boven de vijftig. Ze draagt een mooi lang gewaad. Haar nieuwsgierige en ondeugende ogen zijn het eerste wat me opvalt. Ik ben benieuwd naar het verhaal wat daar achter schuil gaat. Haar Nederlands is wat gebrekkig, maar dit staat haar niet in de weg om al snel een onthulling over haar verleden te doen. Haar man kwam in de jaren '70 als gastarbeider naar Utrecht. Zij bleef achter met de kinderen in het Rifgebergte en droeg de zorg voor de kinderen. Na verloop van tijd volgde de gezinshereniging. Manlief zag de taak van Aisha binnenshuis. Hij verwachtte dat het huis aan kant was en het eten op tafel stond als hij 's avonds thuis kwam. Aisha kwam er al snel achter dat die taken haar niet veel tijd kostten en werd benieuwd naar de buitenwereld. Gewend als ze was aan het doppen van haar eigen boontjes, wilde ze de taal leren. Maar dat vond haar man destijds niet zo'n goed idee. Aisha had goed contact met een buurvrouw, die haar wees op een cursus in het buurthuis. Ze had haar plan al snel klaar: 's Ochtends zwaaide ze haar echtgenoot uit richting werk en zij vertrok naar taalles. 's Middags had ze tijd genoeg om het huishouden te doen en een potje te koken. Tegen etenstijd ontving ze haar man alsof er niets gebeurd was...
Elham op klompen
27 november 2008
De Grote Vluchteling Vrouwen Kwaliteiten Show onder regie van Nolitha is een groot succes. Elham doet in een prachtige performance uit de doeken hoe zij in Nederland met vallen en opstaan leerde 'in stevige schoenen te staan'. Haar schatkist meegenomen uit Sudan bevat kwaliteiten als bescheidenheid, niet brutaal zijn, voor mensen klaar staan. In Nederland moet je je echter assertief gedragen, je grenzen bewaken en méér van jezelf laten zien! Hiermee begint een strijd tegen haar eigenheid, staand in een paar stevige houten klompen. Ze doet de belangrijke ontdekking dat klompen weliswaar sterk zijn, maar haar niet passen. Nu vormen ze in mini-formaat een waardevolle aanvulling op haar schatkist, evenals een versterkt doorzettingsvermogen!
Voorspellende kracht van namen
11 november 2008
In een workshop over het belang van verhalen schrijf ik een verhaal over mijn naam. In 1967 noemden mijn ouders mij 'Frouke Elina'. Ik kreeg mijn vaders achternaam: IJntema. Mijn hele naam ademt Friese wortels, waarmee ik mij graag identificeer als lid van een prachtige etnische minderheid in Nederland. Frouke is een vernoeming naar oma van moederskant die Froukje heette. Het betekent 'voorname vrouw'. De grondbetekenis is waarschijnlijk 'eerste'. Laat ik nou de eerstgeborene in het gezin zijn. Elina komt van Helena: 'de stralende, de schitterende'. Mogelijk zagen mijn dorpsgenoten in Zuid-Afrika dat toen ze me hernoemden als 'Nolitha'. Het voorvoegsel 'No-' geeft aan dat het om een vrouw gaat. '-Litha' is zoiets als 'licht van de opgaande zon'. Zo zijn Frouke Elina en Nolitha één en dezelfde stralende vrouw!
May's laboratorium
24 oktober 2008
May komt uit Irak en woont al heel wat jaren in Utrecht met man en twee kinderen. Ze hadden een goed leven in hun land van herkomst. Hij is er juwelier met een succesvol familiebedrijf. Zij geeft scheikundeles aan laboranten op de universiteit. Ze wonen in een huis als een paleis en hebben twee auto's. Totdat de tijden in Irak veranderen en zij moeten vluchten. Ze komen in Nederland terecht in een asielzoekerscentrum: met z'n vieren in één kamer met een douche aan het einde van de gang. Ze beginnen weer bij nul. Een lange weg. Juwelier of scheikundedocent worden zit er hier niet in. Maar May creëert nu haar eigen laboratorium in de keuken. Als uitstekende kok bouwt zij aan haar cateringbedrijf en bereidt juweeltjes van gerechten...
Eenzijdige dialoog
13 oktober 2008
Via via krijg ik een uitnodiging voor een interculturele dialoogbijeenkomst in Kanaleneiland. Prima georganiseerd door zelforganisaties van migranten, die in gesprek willen met welzijnsinstellingen, gemeente en burgers over het gebruik van buurthuizen en de participatie van allochtonen in wijkactiviteiten. Grote opkomst, ik schat ruim 50 mensen. Merendeels kleurrijke koppen. De 'witneuzen' in verpletterende minderheid. 'Wij' krijgen zelfs een applaus voor onze belangstellende aanwezigheid. Voelt heel hartelijk, maar is ergens diep triest. De wijkwethouder bijt het spits af met een inleidend praatje. Niet lang daarna komt een taxi haar halen. Pijnlijk afwezigen zijn de welzijnsinstellingen die de buurthuizen runnen - naar het schijnt zelfs zonder afmelding, terwijl ze diezelfde middag hun participatie nog hadden herbevestigd. Regelmatig hoor ik van instanties: “Ze - lees 'allochtonen' - zijn zo moeilijk te bereiken.” Hier zit een bak vol allochtonen klaar... Ik begrijp het niet.
Hokjesgeest
8 oktober 2008
Ik ontmoet haar bij een Iftar bijeenkomst. Hanan. Leuke meid met open uitstraling. Het accent in haar Nederlands valt me op. Misschien 'wishful thinking' gezien mijn 'roots': het lijkt op Fries. Maar nee, we blijken allebei te zijn opgegroeid in een kleine stad op de Veluwe! Tja, dan is de klik gauw gemaakt. Ze werkt bij een communicatie- en implementatiebureau dat zich o.a. richt op diversiteit. Het kan niet anders dat wij elkaar snel weer ontmoeten! Als het zover is, vraagt ze wat mij beweegt om me bezig te houden met de multiculturele samenleving. Ik kom uit bij mijn verleden als buitenbeentje. Op school behoorde ik tot de besten van de klas en werd regelmatig uitgemaakt voor 'strebertje'. Niet fijn om zo in een hokje geduwd te worden waar je niet in wilt zitten. Als reactie voelde ik altijd een natuurlijke aantrekkingskracht tot andere buitenbeentjes en zocht manieren om los te breken uit die nare hokjesgeest. En dat is mijn leven lang zo gebleven.
De effecten van de hokjesgeest herkent Hanan wel. Je zit in de trein. De man tegenover je leest een krant met een levensgroot artikel over Marokkanen en criminaliteit. Je vraagt je af wat hij denkt. Theo van Gogh is vermoord en je denkt meteen 'als het maar geen Marokkaan was'. Of je raakt in gesprek met iemand en de eerste reactie is: “Goh, wat spreek je goed Nederlands!” Alsof dat vreemd is voor iemand die is geboren in Nederland, de Nederlandse nationaliteit heeft, en hier scholen doorliep tot aan de universiteit toe. Door dit soort ervaringen goed te analyseren, besloot zij zich los te maken van schuldgevoel en verantwoordelijkheid voor wat andere mensen met Marokkaanse roots doen. Ze wil op eigen merites beoordeeld worden.
Hanan ziet duidelijk het belang van training in het ontdekken van je kracht, je kwaliteiten en je identiteit. Zij ziet vaak hoe mensen zich terugtrekken in frustraties en niet meer weten wat ze in huis hebben. Dit versterkt mij in mijn missie!
Notaris met plastic tas
22 april 2008
Ik zit in de 'business' van de vooroordelen en ik vind dat ik daar best wel verstand van heb. Maar ik heb mezelf alweer op een vooroordeeltje betrapt... Laat op de vrijdagmiddag ben ik in de V.I.P. bus van Typisch Dennis aan het Lepelenburg in Utrecht lekker aan het borrelen met een clubje creatieve en sociale ondernemers. Steekt opeens een zakelijk uitziende man met lange jas, bril én sjieke plastic tas nieuwsgierig zijn hoofd door de deur. Gelokt met een lekker drankje, komt hij binnen. Hij blijkt een overwerkende notaris te zijn met kantoor aan de Maliebaan. Ik denk: ”Haha, dit wordt lachen! Een notaris tussen al deze creatieve mensen!” Dus ik vraag heel overmoedig: ”En hoe creatief ben jij?” En dan verrast hij mij door te zeggen: ”Heel erg!” Er ontstaat een gesprek waarin hij een deel van de aanwezigen uitdaagt eens buiten hun vaste kaders te denken. En hoe hij praat over zijn persoonlijk betrokken manier van werken met klanten en teamleden is ook nog eens inspirerend. Wat een boeiende man! Mijn vooroordeel dat notarissen saai zijn is bij dezen gesneuveld! Die plastic tas had een hint moeten zijn...
'Je bent hier niet in Afrika!'
18 april 2008
Hij woont in Kanaleneiland, Utrecht, in een flat. Komt van oorsprong uit een West-Afrikaans land. Mooie man om te zien! Bestempelt zichzelf als humorist. Hij heeft werk, spreekt redelijk goed Nederlands, en komt over als een rustige vent. Toch heeft hij ruzie met zijn benedenbuurvrouw - van Marokkaanse komaf. Zij klaagt al over geluidsoverlast als hij gewoon heen en weer loopt of aan de telefoon zit te praten. De politie is er al diverse keren bij geweest, maar dit leidt niet tot een oplossing. De woningbouw raadt beide partijen aan om van woning te ruilen, zodat zij boven woont en dus zijn voetstappen niet meer hoort. Maar ja, verhuizen en herinrichten kost geld. Dat hebben beiden onvoldoende en de woningbouw heeft hier geen potje voor. Het is voor iedereen duidelijk dat de slechte geluidsisolatie van de flat het echte probleem is. De man zegt 'helemaal klaar te zijn' met zijn buurvrouw. En wat heeft de deur dicht gedaan? Zij zei tegen hem 'Je bent hier niet in Afrika! Je moet je aanpassen!' Dit krenkte hem diep. Hij wil graag als individu benaderd worden en niet als vertegenwoordiger van een groep... Ze kon hem toch ook gewoon vragen of-ie wat rustiger kon doen?
Ik ben...
13 december 2007
Namens Spolu International Foundation geef ik in Skopje een workshop over 'Identiteit' aan een groep Roma. Voor wie het niet weet: dat zijn mensen die men ook wel 'zigeuners' of 'gypsies' noemt. Als je deskundigen zoekt in het hebben van een negatief 'label' - ook wel 'stigma' genoemd - dan moet je bij hen zijn! Eeuwenlange ervaring!
Ik geef iedereen een velletje papier en vraag ze een zo lang mogelijke lijst te maken met 'Ik ben...'. Nou, dat blijkt niet zo moeilijk. Bij bijna allemaal staat met stip op nummer 1: ”Ik ben Roma” en zelfs ”Ik ben een trotse Roma”. En verder een boeket van positieve omschrijvingen: Ik ben een vrouw, ik ben een leider, verantwoordelijk, vrijwilliger, creatief, succesvol, etc. Een kleurrijk beeld van karakters, talenten, rollen en hoe ze zichzelf zien.
Dan kijken ze allemaal naar hun eigen lijstje en bepalen bij welke groepen ze horen. Er komt van alles uit: de groep van familieleden, van leiders, studenten, acteurs... Maar opvallend genoeg noemt helemaal niemand 'de groep van Roma'! Wat zegt dit eigenlijk?
Dat wordt duidelijker als we het negatieve en stereotiepe beeld verkennen dat 'men' heeft van Roma: bedelaars, dieven, ongeschoold, uitschot, uitkeringstrekkers, ongeorganiseerd, muzikanten, dansers, ... Hoe voelt dat om elke dag dat stempel op je neus gedrukt te krijgen? Tja, alsof je monddood gemaakt wordt, men je als tweederangs burger ziet, dat ze je niet zien en waarderen. Niet echt lekker dus.
Geen wonder dat je niet van de daken schreeuwt dat je bij de groep van Roma hoort! Je houdt dat liever stil en trekt je terug. Je trots op je identiteit beleef je in je eigen groep.
Is dat nou niet eeuwig zonde? 'Ik ben...' heeft immers zoveel positiefs te bieden! Identiteit is toch dat 'je bent'? Je doet je niet meer of minder voor dan dat, en je hoeft je niet te bewijzen of uit te leggen. Je neemt je eigen plaats in in deze wereld.
Het gevaar van de missie
10 december 2007
Stationsrestauratie Utrecht, ik ben mijn eigen onderneming aan het opstarten. In de brainstormfase over wat 'mijn ding' is heb ik afgesproken met Abdul-Rahman Advany. Het is mijn eerste 'netwerkgesprek'. Leuk!
Ik ben een vrouw met een missie. Ik wil waardering voor culturele en etnische diversiteit promoten en vooroordelen ombuigen. Door al die etiketjes die je zo lekker makkelijk plakt op anderen, mis je een hoop en zie je 'de ander' niet echt. En dat doet hem of haar geen recht. En recht doen aan mensen is wat ik wil bevorderen! Wow, wat een nobel streven!
Abdul-Rahman heeft Pakistaanse roots. We praten geanimeerd over van alles. Hij vertelt dat hij overtuigd orthodox moslim is. Op grond van zijn geloof is hij tegen homoseksualiteit. Boing! Dé trigger tot mijn 'automatic response system': hier is 'labeling' aan de gang! 'Set Mission in Motion!' Al bijna trek ik van leer dat hij toch moet zien dat zowel de Bijbel als de Koran vóór liefde zijn en dat het met oude teksten een kwestie van interpretatie naar een nieuwe tijd is...
Net op tijd bijt ik op mijn tong. Met missie en al stond ik op het punt me schuldig te maken aan hetgeen ik bestrijd. Bijna had ik Abdul-Rahman niet de kans gegeven zijn overtuiging toe te lichten en had ik hem daarmee geen recht gedaan. Dus ik switch naar open houding. En wat een stof tot nadenken biedt dat!
Abdul-Rahman legt uit dat zijn overtuiging over homoseksualiteit hem niet belet om gewoon met homo's om te gaan als met ieder ander. Hij vergelijkt het met zijn overtuiging - ook gebaseerd op zijn geloof - dat overmatig gebruik of verslaving aan alcohol of roken niet goed is. Hij heeft een oordeel over dit gedrag, maar toch zit hij regelmatig in kroegen waar zijn gesprekspartners wel alcohol nuttigen of en sigaret opsteken. Kortom, het hebben van een mening of overtuiging over geaardheid of gedrag van mensen betekent niet automatisch dat je ze veroordeelt, 'verkettert' of buitensluit.
Goh, als ik meteen mijn veroordeling over Abdul-Rahman had uitgesproken en niet had geluisterd en doorgevraagd, had ik deze wijsheid gemist en zelf de negatieve beeldvorming over moslims versterkt!
|
|
 |
| |
|
